Lis (łac. Vulpes vulpes)

LIS POSPOLITY, RUDY (łac. Vulpes vulpes):

Samiec: pies – mykita.
Samica: liszka.
Młode: niedoliski.

Inne określenia: węglarz (lis o ciemnym ubarwieniu pyska i stawek), przechera (sprytny lis), zmijka (lis podobnie ubarwiony jak węglarz, lecz ma biały kwiat).

W Polsce lis występuje na terenie całego kraju i jest najpospolitszym drapieżnikiem, w dodatku wszystkożernym, ale z przewagą pokarmu mięsnego. Podstawowym są gryzonie, np. myszy, ale także zwierzyna drobna, jak zające czy króliki. Lisy stanowią problem nie tylko w gospodarce leśnej i łowieckiej, ale także w gospodarstwach domowych, zagryzając zwierzęta, np. kury, wkradając się do kurników. Możemy też nazwać go leśnym „sanitariuszem”, bo zjada wszystkie zbędne i groźne ze zdrowego punktu widzenia odpady, np. padlinę.

Długość ciała lisa wynosi do 90 cm, a wymiary ogona (kity) wahają się w granicach od 30 do 50 cm. Wysokość w kłębie do 35 cm, a masa ciała od 5 do 10 kg. Ubarwienie sierści (futra) najczęściej jest rudawe, w różnych odcieniach z domieszką białych włosów.

Lis ma rewelacyjnie rozwinięte zmysły słuchu, wzroku, węchu i dotyku, co nie ułatwia nam polowań na tego drapieżnika. Biega zręcznie, szybko i wytrwale. Potrafi poruszać się wolno w linii prostej czyli sznurować, ale także sadzić długimi susami, ostrożnie skradać się i wytrwale czatować na zdobycz. Ze względu jednak na to, iż wścieklizna jest chorobą groźną dla człowieka i zwierząt gospodarskich, od lat prowadzone są szczepienia lisów przeciwko wściekliźnie, poprzez rozrzucanie z samolotów szczepionki, która jest pożerana przez lisy. W ten sposób eliminuje się zagrożenie, ale niestety populacja lisa na wielu terenach gwałtownie się powiększyła, co ma swój wpływ na stan liczebny zwierzyny drobnej.

Biotopem lisa są pola, łąki, lasy. Prowadzi na ogół samotne życie i łączenie się w pary jest raczej sezonowe, ale zaobserwowano już wielokrotnie udział samca w karmieniu nie tylko samicy, ale także młodych. Żyją w norach, która składa się z wielu korytarzy i ma wiele wylotów.

Okres rui, zwany cieczką, przypada na styczeń i luty (prawidłowo), lecz zdarza się również w grudniu. W tym okresie lisy, zwłaszcza podczas pogodnych i księżycowych nocy, często się odzywają. Słyszymy wtedy żałosne skolenia i poszczekiwania.

Długość życia lisa wynosi ok. 10-12 lat. Wiek do dwóch lat można ocenić po starciu górnego zęba trzonowego (M’) i siekaczy w żuchwie. Ustalanie dokładnego wieku lisów jest możliwe na podstawie liczenia (pierścieni) cementu i zębiny na szlifach zębów. Dorosły lis ma 42 zęby. Wzór zębowy: 3 1 4 2 / 3 1 4 3.

Na lisy polujemy:

– od dnia 1 czerwca do dnia 31 marca, a na terenach obwodów łowieckich, w których występuje głuszec lub cietrzew lub prowadzono w ostatnich 2 latach kalendarzowych zasiedlenia zająca, bażanta lub kuropatwy – przez cały rok.

Polowanie na lisa odbywa się z psami, na zasiadkę, na wab, z naganką, na stogach.

Bardzo popularne stały się polowania na wab. Polega ono na tym, że naśladujemy odgłosy (używając odpowiednich wabików), np. kniazienie zająca czy pisk myszy, zwabiając w ten sposób lisa do siebie. W styczniu, podczas cieczki, do wabienia używa się wabika imitującego skolenie, a także szczek lisa – tzw. flet.
Taka metoda polowania wymaga odpowiedniej taktyki, która jest bardzo ważna, ale przede wszystkim znajomość odgłosów i ich znaczenia w lisim języku. Nie da się ukryć, że nieodzownym elementem podczas wabienia, nauki tej sztuki, jest posiadanie dobrego słuchu muzycznego (posiadanie słuchu muzycznego odnosi się do wabienia nie tylko lisów, lecz do pozostałych również, jak np. szlachetna sztuka wabienia jeleni).

Ważnym elementem jest wybór stanowiska, odpowiednie do niego podejście oraz zachowanie. Podchodzić trzeba możliwie cicho i pod wiatr. Na przykład obserwując lisy z daleka, staramy się zająć stanowisko przy krzaku lub jakimś drzewie samotnie rosnącym na miedzy. Należy pamiętać, by do każdego stanowiska podchodzić tak, by lisy nas nie zauważyły ani nie zwietrzyły. Bez tych umiejętności niestety, ale polowanie czy obserwacje, nie będą sukcesywne, a podziwiać będziemy widoki pola, łąki…

Wbrew pozorom lis to wymagający przeciwnik i jeśli poluje się na niego nieprzypadkowo, potrafi przynieść prawdziwą łowiecką satysfakcję – lisiarze (myśliwi preferujący polowania na lisy) „coś” o tym wiedzą!

Artykuł opracowałem na podstawie wiedzy własnej, ale niektóre wątki zostały zapożyczone z „Łowiec Polski”.
Zdjęcia autorstwa Pani Katarzyny Lewańskiej-Tukaj, której bardzo dziękuję za wyrażenie zgody na publikowanie fotografii w swoich artykułach.

Zdjęcia lisów:

 

Pozdrawiam – Darz Bór!
Daniel Pawłowski

 

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *