Kalendarz fenologiczny.

Różnica, jaka pojawia się pomiędzy naszym kalendarzem, a fenologicznym jest taka, że nasz rozróżnia cztery pory roku, tj. wiosnę, lato, jesień, zimę. Natomiast fenologiczny kalendarz przyrody zna ich aż 10 – przedwiośnie (zaranie wiosny), pierwiośnie (wczesna wiosna), wiosna (pełnia wiosny), wczesne lato, lato (pełne lato), późne lato, wczesna jesień, jesień właściwa, późna jesień i zima.

Fenologiczne pory roku są wyznaczane przez rozwój lisci, kwitnienie, rozsiewanie nasion i zrzucanie liści.

W zależności od warunków pogodowych w różnych latach, fenologiczne pory roku rozpoczynają się i kończą w różnych datach.

Data kalendarzowa fenologicznej pory roku uzależniona jest od położenia geograficznego i wysokości nad poziomem morza (n. p. m.). Ich praktyczne znaczenie: określanie optymalnych terminów zabiegów rolniczych.

1. Przedwiośnie, zaranie wiosny:

Jest to po zimie początek wegetacji. Pierwsza zakwita leszczyna – łatwo są zauważalne jej długie, męskie kwiatostany, które intensywnie i żółto pylą w czasie suchej i ciepłej pogody. Pyli  także olsza czarna. Kwitną: śnieżyczka przebiśnieg, krokus spiski, zawilec gajowy, przylaszczka pospolita, wawrzynek wilczełko, podbiały, kaczeniec. Zaczyna się już w lutym lub marcu, a kończy się w kwietniu.


2. Pierwiośnie, wczesna wiosna:

Wyznacza je kwitnienie: pierwiosnka lekarskiego, porzeczki czerwonej, jabłoni, gruszy, czereśni, wiśni, czeremchy zwyczajnej, borówki czarnej i poziomki. Rozwijają się liście buka, dębu szypułkowego. Trwa zwykle od połowy kwietnia do drugiej dekady maja.


3. Wiosna, pełnia wiosny:

Jest to już okres prawdziwej eksplozji wegetacji. Z każdym dniem widać zmianę. Kwitnie wtedy kasztanowiec, bez lilak, narcyz trąbkowy, żonkil, jarzębina. Na polach uprawnych kłosi się żyto ozime i kwitnie chaber bławatek. Na wilgotnych pastwiskach i łąkach żółto kwitnie pospolity jaskier ostry, w lasach gwiazdnica gajowa. Zwykle trwa na przełomie maja i czerwca.


4. Wczesne lato:

Jest to okres przejściowy pomiędzy wiosną a pełnią lata. Piękna pora roku z soczystą nową zielenią liści. W miastach kwitnie często krzewiasty bez czarny i drzewiasta robinia akacjowa, a z roślin zielonych dziurawiec zwyczajny. W lasach dojrzewają poziomki. Kwitną zboża: pszenica zwyczajna, żyto zwyczajne. Trwa zwykle w drugiej i trzeciej dekadzie czerwca.


5. Lato, pełne lato:

Początek lata to kwitnienie lipy drobnolistnej. Zwykle obejmuje lipiec.


6. Późne lato:

Pora czasem wyodrębniana z lata, obejmuje zwykle sierpień i początek września. W tym czasie dojrzewają owoce wczesnych odmian jabłoni i gruszy. Dojrzewa bez czarny, bez koralowy oraz maliny i jeżyny.


7. Wczesna jesień:

Jej początek to dojrzewanie owoców kasztanowca, świdwy i ligustru. W lasach jednocześnie czerwienieją jagody borówki brusznicy. Dojrzewają owoce jabłoni, gruszy i śliwy. Okres prac polowych, jak np. wykopki ziemniaków czy sianie żyta ozimego. Trwa zwykle od pierwszych dni września do początku października.


8. Jesień właściwa:

Początek jesieni wyznacza żółknięcie liści lipy drobnolistnej, klonu zwyczajnego i brzozy brodawkowatej, kasztanowca. Przy sprzyjającym układzie pogodowym ta piękna kolorystycznie faza może trwać stosunkowo długo, choć zwykle obejmuje okres od początku października do jego końca.


9. Późna jesień:

Opadną liście lipy drobnolistnej, klonu zwyczajnego. Pora ta kończy się opadnięciem ostatnich liści buka i nastaniem dłuższych mrozów, kończących wegetację. Zwykle ta pora obejmuje listopad. 


10. Zima:

Zimą wegetacja zamiera. W dłuższych okresach bezmroźnych, niektóre chwasty ogrodowe, jak np. gwiazdnica pospolita czy wiechlina roczna, potrafią kwitnąć i owocować. W zimie wyróżnia się trzy podokresy:

przedzimek w okresie gdy ziemia nie jest trwale zamarznięta. Zwykle trwa on od końca listopada do połowy grudnia.

• Gdy grunt jest trwale zamarznięty mamy pełnię zimy, która kończy się zwykle pod koniec lutego.

• Okres zaniku okrywy śnieżnej i nabrzmiewania pąków wierzb to spodzimek.

Pozdrawiam – Darz Bór!
Daniel Pawłowski

 

 

 

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *