GDN a WDN.

Czołem Leśni Ludzie! 

Dzisiaj wyjaśnię Wam na czym polega gospodarczy drzewostan nasienny (GDN) i wyłączony drzewostan nasienny (WDN). 

Niekiedy podczas wędrówek możemy napotkać na swojej drodze postawiony w lesie znak: „WYŁĄCZONY DRZEWOSTAN NASIENNY – ZAKAZ WSTĘPU”.

Ostatnio, w jednym ze swoich artykułów, ściśle wyszczególniłem miejsca objęte stałym zakazem wstępu do lasu, natomiast teraz postaram się Wam nieco przybliżyć określenia, jak np. w dzisiejszym artykule GDN i WDN. 

GOSPODARCZE DRZEWOSTANY NASIENNE (GDN):

Gospodarcze drzewostany nasienne to drzewostany korzystnie wyróżniające się swoją jakością hodowlaną i użytkowane rębnie w latach dobrego lub przynajmniej średniego urodzaju nasion.

Wymagania stawiane tym drzewostanom:
– rodzimość, czyli pochodzenie drzewostanu;
– wiek rębny lub blisko rębny;

– pełna zdrowotność;
– dobra jakość i duża produkcyjność w porównaniu z innymi drzewostanami tego samego gatunku i tego samego wieku jakość wyraża się poprzez występowanie różnych cech, np.: prostość strzały, ugałęzienie, stopień oczyszczenia pnia, skręt włókien, rozwidlony.

GDN tworzy się dla następujących gatunków:
– brzozy brodawkowatej
(Betula pendula);
– brzozy omszonej (Betula pubescens);
– buka zwyczajnego (Fagus sylvatica);
– czereśni ptasiej (Prunus avium);
– dębu bezszypułkowego (Quercus petraea);
– dębu szypułkowego (Quercus robur);
– grabu pospolitego (Carpinus betulus);
– jesionu (Fraxinus);
– jodły (Abies);
– jaworu – klon jawor (Acer pseudoplatanus);
– klonu zwyczajnego (Acer platanoides);
– lipy drobnolistnej (Tilia cordata);
– olszy czarnej (Alnus glutinosa);
– olszy szarej (Alnus incana);
– sosny (Pinus);
– świerka (Picea);
– topoli (Populus).

Dla najważniejszych gatunków lasotwórczych minimalna powierzchnia drzewostanu to 2 ha, dla gatunków o mniejszym znaczeniu minimum 1 ha. 

Teren GDN powinien być oznaczony na wysokości 1,5 m na całym obwodzie pnia w formie przerywanej linii o szerokości 10 cm, koloru jasno-żółtego.

W drzewostanie tym wykonuje się, przed planowanym wyrębem, zabiegi polegające na usunięciu drzew chorych, złych, wadliwych. Czynność taką wykonuje się przynajmniej 2 – 3 lata przed zbiorem nasion (3 lata sosna). Pozyskiwanie nasion w tych drzewostanach polega na ścięciu drzew w roku dobrego urodzaju. Procedura uznania takiego drzewostanu polega na zatwierdzeniu zgłoszonego wniosku przez Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych. Odpowiednikiem GDN, w myśl ustawy o leśnym materiale rozmnożeniowym, jest drzewostan ze znanego źródła, którego kryteria, sposób postępowania i oznaczania są podobne jak GDN.


WYŁĄCZONY DRZEWOSTAN NASIENNY (WDN):

Drzewostany zaliczamy do wyłączonego drzewostanu nasiennego (WDN). Powinien spełniać następujące warunki:
a) powierzchnia WDN dla drzew:
– buk zwyczajny
(Fagus sylvatica);
– dąb szypułkowy (Quercus robur);
– dąb bezszypułkowy (Quercus petraea);
– jodła pospolita (Abies alba);
– świerk pospolity (Picea abies)
powinna wynosić 2 ha, a dla reszty drzew 1 ha wyjątkiem sosny zwyczajnej (Pinus sylvestris)której powierzchnia powinna wynosić 10 ha, wyjątkowo 5 – 10 ha;
b) minimalna liczba drzew w WDN powinna wynosić min. 150 sztuk;
c) ważny jest również zapis dotyczący otuliny, która powinna wynosić min. 40 m szerokości w przypadku sąsiedztwa drzewostanów tego samego gatunku.

Kryteria jakościowe, jakie powinien spełniać WDN:
1. Stanowić drzewostan.
2. Znajdować się w jednym regionie pochodzenia.
3. Składać się z osobników, których cechy fenotypowe wskazują na przynależność do jednej populacji.
4. Być wolnym od organizmów szkodliwych.
5. Być w miejscu położonym uniemożliwiającym krzyżowanie się ze słabszym o niższej bonitacji lub jakości drzewostanem tego samego gatunku oraz z drzewostanem spokrewnionym gatunków lub od nasion, które mogą krzyżować się z gatunkiem, z którego składa się drzewostan.
6. Składać się z co najmniej 150 osobników rozmieszczonych w sposób umożliwiający swobodny przepływ ich genów i zapobiegający lub ograniczający możliwość samozapylenia.
7. Zajmować odpowiednią powierzchnię.
8. Mieć odpowiedni wiek.
9. Być przystosowanym do warunków środowiska panujących w regionie pochodzenia, w którym znajduje się leśny materiał podstawowy.
10. Odpowiadać następnym cechom jakościowym, lepszym niż średnia cech jakościowych dla tego gatunku w tym samym regionie pochodzenia pod względem:
a) prostości strzały;
b) ugałęzienia;
c) stopnia oczyszczenia pnia;
d) skrętu włókien;
e) liczby drzew z rozwidnionym pniem;
f) prawidłowego ukształtowania osobników.
11. Posiadać możliwości produkcyjne, wyższe niż średnia możliwości produkcyjnych osobników tego samego gatunku w tym samym regionie pochodzenia i w tych samych warunkach siedliskowych.


Omówione wyżej gospodarcze drzewostany nasienne (GDN) i wyłączone drzewostany nasienne (WDN) stanowią podstawową bazę nasienną dla Lasów Państwowych (LP). Pozyskiwanie nasion z GDN i WDN powinno dostarczać 80% wszystkich pozyskiwanych nasion. Dopuszcza się wykorzystanie w maksymalnej ilości 20% rocznie z plantacji nasiennych i plantacyjnych upraw nasiennych*. Granica ta podyktowana jest zależnościami genetycznymi, tzn. w przypadku drzewostanów nasiennych istnieje szersza pula genetyczna.


* Między plantacją nasienną i plantacyjną uprawą nasienną jest tylko jedna istotna różnica – rodzaj materiału sadzeniowego:
w plantacji nasiennej sadzi się wegetatywne potomstwo określonej liczby drzew matecznych, natomiast w plantacyjnej uprawie nasiennej sadzi się generatywne potomstwo drzew matecznych z wolnego zapylenia.
Najodpowiedniejsze gleby pod plantację nasienną i plantacyjną uprawę nasienną, to gleby piaszczyste z domieszką próchnicy i o niezbyt wysokim poziomie wody gruntowej. Powierzchnia plantacji nie może być falista, gdyż sprzyja to erozji, tworzeniu się zastoisk zimnego powietrza (zmrozowisk) itd. Powierzchnia plantacji, szczególnie dla sosny pospolitej (So), powinna być możliwie duża – stwarza to bowiem lepsze warunki zapylania kwiatów. Przyjmuje się, że dla sosny pospolitej minimalna powierzchnia powinna wynosić 5 ha, zaś dla innych gatunków może być mniejsza, lecz nie poniżej 2 ha.

Pozdrawiam – Darz Bór!
Daniel Pawłowski

4 thoughts on “GDN a WDN.

Dodaj komentarz